We hadden eens een bibliotheek op zolder. Een heuse, antieke bibliotheek. Want eens, kort na de oorlog, kocht mijn vader alle westerns en avonturenromans op van een mobiele bibliotheek, zoals die er toen nog waren, en die failliet ging. En al die boeken stonden bij ons op zolder.
Boeken ruiken niet meer naar boek
De hele zolderkamer was langs de lange zijden bedekt met houten stellingen tot aan het plafond waar al die boeken stonden. Het waren heerlijke boeken, met van dat dikke, ouderwetse, gelige papier, met harde kaften met de voor die tijd kenmerkende zwart-wit gemêleerde patronen als een soort aanrechtgraniet of marmer. Ze waren stoffig, zelfs als ze afgestoft waren, ze roken stoffig. Ze roken en voelden oud. Ze proefden naar verleden. Het was heerlijk!
Uren kon ik daar zitten, terwijl het buiten pijpenstelen regende. En dan snuffelde ik door al die boeken. Volmaakt geluk was dat. Stoffig geluk. Boekengeluk. Een geluk dat veel jonge mensen niet meer kennen. Zelfs als ze wel lezen. Want tegenwoordig ruiken en voelen boeken niet meer zo. Boeken ruiken niet meer naar boek.
Niet dat al die boeken bij ons op zolder van grote, literaire kwaliteit waren. Natuurlijk, er zaten werken van Defoe en Dumas bij, er waren Karl Mays, maar er was ook een grote hoeveelheid van wat we tegenwoordig zouden scharen onder het kaliber Bouquetreeks, maar dan de westernvariant. Boeien! Ik vond het evengoed prachtig om te lezen over cowboys en Indianen, struikrovers en ridders, piraten en nog meer cowboys. Wat kon het mij schelen of het literatuur was?
Dat boeit me nog steeds niet. Een goed boek is voor mij een boek dat ik niet weg kan leggen, niet een boek dat knappe staaltjes filosofische woordworstelingen kan spuien of diepgravend en sociaalbewogen is. Daar is ook niets verkeerd mee, als dat is wat je aantrekt, maar ik vind het jammer dat het literaire klimaat in Nederland, bepaald door uitgevers en recensenten, verkeert in een ivoren toren van arrogantie en betweterigheid waarin zij denken te moeten bepalen wat literatuur is en dus uitgegeven mag worden, wat jij, als lezer, mooi mag vinden, nee, dient te vinden.
Maar dat terzijde.
Mijn droom is een mini-bibliotheek
Lezen leidt tot schrijven. Mijn eerste verhaaltje schreef ik toen ik zeven was. Dat stelde natuurlijk niets voor, maar je moet ergens beginnen. Ik ben er nooit mee gestopt. Ik was soms alleen gefrustreerd als het niet lukte zoals ik het wilde, als het niet leek op wat ik las. Ik wilde ook zo kunnen schrijven!
Een tijd heb ik me, inmiddels volwassen, getroost met het schrijven van lange Sinterklaasgedichten, avonturen voor D&D (waarvan er één door de uitgevers van het Amerikaanse blad Dungeon ook daadwerkelijk is gepubliceerd) en stukjes voor het re-enactor magazine International Mimir en Íthróttir, waarover ik op een gegeven moment samen met vrienden de redactie voerde.
Ik troostte mezelf ook met het aanschaffen van boeken, zowel wetenschappelijk als literair. Ik kon geen boekenwinkel voorbijgaan of ik kwam wel met een tasje naar buiten. Op een gegeven moment wist ik niet meer waar ik het allemaal laten moest, maar van weggooien kan geen sprake zijn.
We verhuisden naar een groter huis en ineens had ik ruimte voor een boekenkast. Maar binnen een jaar was die alweer te klein en wéér stonden boekendozen vol op zolder. “Lees je dat allemaal wel eens?” is me dikwijls gevraagd. Het antwoord is ja. Geen één boek dat ik bezit, wat voor boek ook, heb ik minder dan twee keer gelezen. Daarom baalde ik zo van die dozen, want als ik wat zocht, kon ik het vaak niet vinden.
Toen mijn dochters uittrokken, kon ik een droom laten uitkomen: één hele kamer volledig inrichten als mini-bibliotheek. Bijna al mijn boeken staan nu keurig daar. Een selectie wat minder vaak ingekeken exemplaren staat nog in de oude boekenkast in de oude logeerkamer, de oude boekenkast die ooit eens in het huis van mijn ouders stond. Het kleine boekenkastje in mijn slaapkamer is nu bijna leeg, want de kinderboekenverzameling die daar stond, heb ik nu aan mijn kleinzoon gegeven. Hij is nog te klein, maar dat komt allemaal wel. En mijn eigen boeken staan trots beneden in het wandmeubilair.
Alleen… met de aanschaf van het laatste exemplaar van Bernard Cornwell is nu ook mijn bibliotheek echt vol. Boeken staan al dubbel en dwars of liggen gestapeld. Wat nu? Ik ben al jaren geen boekenwinkel meer ingegaan om niet in de verleiding te komen, maar toch groeit mijn verzameling.
Ik moet ruimte maken. Kasten moeten vrijgemaakt worden. Dan moeten er maar andere dingen verdwijnen om plaats te maken voor nieuwe boeken.
Het kan me niet schelen wat er weg moet. Zolang het maar niet mijn boeken zijn.
Attic library
We once had a library in the attic. A veritable, antique library. Because once, shortly after the war, my father bought all the westerns and adventure novels from a mobile library, as they existed at the time, and it went bankrupt. And all those books were in our attic.
Books don’t smell like books anymore
The entire attic room was covered along the long sides with wooden shelves up to the ceiling where all those books stood. They were wonderful books, with that thick, old-fashioned, yellowish paper, with hard covers with the black and white mottled patterns characteristic of that time, like a kind of countertop granite or marble. They were dusty, even if they were dusted, they smelled dusty. They smelled and felt old. They tasted like the past. It was delicious!
I could sit there for hours, while it rained cats and dogs outside. And then I rummaged through all those books. Perfect happiness that was. Dusty happiness. Book happiness. A happiness that many young people no longer know. Even if they do read. Because nowadays books don’t smell or feel like that anymore. Books don’t smell like books anymore.
Not that all those books in our attic were of great, literary quality. Of course, there were works by Defoe and Dumas, there were Karl Mays, but there was also a large amount of what we would nowadays classify as the calibre of the Bouquet series, but the western version. Who cares?! I still so loved reading about cowboys and Indians, highwaymen and knights, pirates and more cowboys. What did I care if it was literature?
I still don’t care. For me, a good book is a book that I can’t put down, not a book that can spout clever examples of philosophical word struggles or is profound and socially engaged. There’s nothing wrong with that, if that’s what attracts you, but I think it’s a shame that the literary climate in the Netherlands, determined by publishers and reviewers, is in an ivory tower of arrogance and pedantry, in which they think they have to determine what literature is and therefore can be published, what you, as a reader, may like, no, should like.
But that’s beside the point.
My dream: a mini library
Reading leads to writing. I wrote my first story when I was seven. Of course, that didn’t amount to anything, but you have to start somewhere. I never stopped. I was sometimes only frustrated when things didn’t work out the way I wanted them to, when it didn’t look like what I read. I wanted to be able to write like that too!
For a while, as an adult, I consoled myself with writing long Sinterklaas poems, adventures for D&D (one of which was actually published by the publishers of the American magazine Dungeon) and pieces for the re-enactor magazine International Mimir and Íthróttir, which I edited at one point together with friends.
I also consoled myself with the purchase of books, both scientific and literary. I couldn’t pass a bookstore without coming out with a bag. At a certain point I didn’t know where to put it all, but throwing it away is out of the question.
We moved to a bigger house and suddenly I had room for a bookcase. But within a year it was already too small and again there were boxes full of books in the attic. “Do you ever read all that?” I’ve often been asked. The answer is yes. Not a single book I own, no matter what book, I have read less than twice. That’s why I was so annoyed by those boxes, because when I searched for something, I often couldn’t find it.
When my daughters moved out, I was able to make a dream come true: to completely furnish one entire room as a mini-library. Almost all my books are now neatly there. A selection of less often looked into copies is still in the old bookcase in the old guest room, the old bookcase that once stood in my parents’ house. The small bookcase in my bedroom is almost empty now, because I have now given the children’s book collection that was there to my grandson. It’s still too small, but that will all be fine. And my own books stand proudly in the wall furniture downstairs.
It’s just… with the purchase of the last copy of Bernard Cornwell, my library is now really full. Books are already stacked in two rows, one behind the other, or piled up. What should I do? I haven’t gone into a bookstore in years so as not to be tempted, but my collection is still growing.
I have to make room. Cupboards need to be cleared. Then other things have to disappear to make way for new books.
I don’t care what has to go. As long as they’re not my books.
Comments (0)