Mijn personages hebben vaak bijzondere namen. Er is me wel eens in bedekte termen gezegd dat het niet authentiek is, van die buitenissige namen.
Daar zit een kern van waarheid in, maar helemaal juist is het ook weer niet. Wat klopt, is dat de naamdiversiteit in het verleden vele malen kleiner was dan tegenwoordig. Huidige ouders kiezen een naam die ze mooi vinden of die de juiste betekenis heeft en spitten daar hele naamsites voor door. Men is in principe vrij om te kiezen wat men wil.
In het verleden zat men echter vast aan een vast patroon van vernoemen. Eerst de ouders of grootouders, dan de broers en zusters. Zodoende had je in een familie al gauw meerdere leden met dezelfde voornaam, zodat je onzinnige omschrijvingen kreeg als ‘Piet van Kees’ en ‘Piet van Jan’. Of erger nog ‘Piet van Jan van Piet’. En als een kind overleed, dan kreeg het eerstvolgende kind automatisch de naam van het overleden kind.
Hergebruik van naamelementen
In de vroege Middeleeuwen had men een ander systeem. Daar werd één van de naamelementen van de vader steeds hergebruikt in andere varianten voor de zonen of men koos steeds voor dezelfde beginletter. Sla er maar eens de stambomen van de Angelsaksische koningen op na! De kinderen van koning Aethelwulf, bijvoorbeeld, heetten Aethelstan, Aethelswith, Aethelbald, Aethelberht en Aethelred. En Alfred. Dat dan ook weer wel.
Maar zeker als een boek meerdere of zelfs veel personages heeft, zou het volledig onbegrijpelijk worden als ik me als schrijver aan die vernoemingswetten hield. Dan zou je al gauw niet meer weten wie er spreekt of je moet bij elke naam steeds aan bijnaam, patroniem of familienaam zetten, wat ook vermoeiend leest. Ik geef dus noodgedwongen elk karakter een andere naam.
Daarbij komt dat een bijzondere naam sneller onthouden of herkend wordt dan een gewone. Als je dan na een aantal pagina’s een naam weer tegenkomt, heb je sneller het gevoel van ‘oh ja, díé’ wanneer die Framlinggim heet dan wanneer hij Jim geheten zou hebben.
Maar met dat buitenissig ben ik het niet eens. Ik doorzoek oude volkstellingen, scheepsmanifesten enzovoort om namen te vinden die bij de streek en tijd passen en hoewel ik natuurlijk de krenten uit de pap kies, had ik geen moeite aparte namen te vinden. Sommige waren zo bizar, dat ik ze niet eens durfde te gebruiken om niet als volledig ongeloofwaardig of belachelijk over te komen.
Vreemde namen uit het verleden
Voorbeelden van vreemde namen uit de 19e eeuw zijn onder andere Mahershalalhashbaz, Emdiella, Balaclava, Not Wanted James, Tallyho, Casibiana, Friendless, Leicester Railway, One Too Many, That’s It Who’d Have Thought It, Gouverneur, States Rights, Bushrod, Shellanna en Clifton Antivaccination, maar de lijst is eindeloos.
Zeker Puriteinen konden er wat van: Praise-God, If-Christ-had-not-died-for-thee-thou-hadst-been-damned, Job-rake-out-of-the-ashes, Has-descendents, Wrestling, Fly-fornication, Die-Well is slechts een korte greep uit de door godsdienstig fanatisme gevoede idioterie van de Puriteinen.
Ook wie geen Puritein was, was vaak gelovig genoeg om voor zogenaamde deugd-namen te kiezen als Amorous, Covenant, Providence en Wholesome voor jongens, Comfort, Modesty en Silence voor meisjes.
Ook in de 17e en 18e eeuw hielden ouders niet altijd vast aan Jan en Marie. Aesop en Cleophes, Christams en Cyprian, Gamaliel en Jehoshaphat, Marmadukek en Onesiphorus waren weliswaar geen jongensnamen uit de top 20, maar ook geen zeldzaamheden. Hetzelfde gold voor de meisjesnamen Algerina en Arimathae, Bexelinda en Britannia, Climelche en Zeferra.
In die tijd werd het ook meer en meer gebruikelijk om achternamen als voornaam te gebruiken, wat soms tot bijzondere staaltjes leidde als Bosom Briggs, Butcher, Fountain, Hempestella, Lake, Ransome, Royal, Salmon, Seaman en Garlick.
Deze diversiteit in namen was vooral gebruikelijk in Amerika en veel minder in Europa. Tot in ‘mijn’ tijd nog stelde de Burgerlijke Stand paal en perk aan welke namen je mocht gebruiken. Mijn broer mocht in 1957 geen Ferdi heten (dat moest verplicht Ferdinand worden) In 1969 moest Denis veranderd worden in Dennis en werd Savanna ronduit geweigerd. In 1967 moest Dionne gewijzigd worden in Dionysia en werd Petronette verboden. Loraine kwam in 1965 niet door de ballotage. Tegenwoordig mag bijna alles, zodat we ons elk jaar kunnen vermaken met het jaarlijkse lijstje schaamnamen.
Maar het is dus niet heel onwaarschijnlijk dat sommige van mijn personages namen dragen als Rochette en Grammont, Royale en Cyrus, zelfs niet als ze voor 1900 geboren zijn.
“Shame Names”
My characters often have peculiar names. I’ve been told in veiled terms that it’s not authentic, those eccentric names.
There is some truth in that, but it is not entirely correct either. What is true is that name diversity was much smaller in the past than it is today. Current parents choose a name they like or that has the right meaning and dig through entire name sites for it. In principle, one is free to choose what one wants.
In the past, however, people were stuck with a fixed pattern of naming. First the parents or grandparents, then the brothers and sisters. As a result, you soon had several members in a family with the same first name, so that you got nonsensical descriptions such as ‘Piet of Kees’ and ‘Piet of Jan’. Or even worse, ‘Pete of John of Pete. And if a child died, the next child was automatically given the name of the deceased child.
Reuse of name elements
In the early Middle Ages, they had a different system. In those days, one of the father’s name elements was always reused in other variants for the sons or the same initial letter was always chosen. Just look at the family trees of the Anglo-Saxon kings! The children of King Aethelwulf, for example, were named Aethelstan, Aethelswith, Aethelbald, Aethelberht, and Aethelred. And Alfred. So much for consistency.
But certainly if a book has several or even many characters, it would become completely incomprehensible if I, as a writer, adhered to those naming laws. Then you would soon no longer know who is speaking or you would have to put a nickname, patronymic or family name next to every name, which is also tiring to read. So I’m forced to give each character a different name.
In addition, a special name is remembered or recognized more easily than an ordinary one. When you come across a name again after a few pages, you get the feeling of ‘oh yes, that one’ when he’s called Framlinggim sooner than when he’s called Jim.
But I don’t agree with the part about excentricism. I search through old censuses, ship manifests and so on to find names that fit the region and time and although I naturally cherry-pick, I had no trouble finding unusual names. Some of them were so bizarre, I didn’t even dare to use them so as not to come across as completely implausible or ridiculous.
Strange names from the past
Examples of strange names from the 19th century include Mahershalalhashbaz, Emdiella, Balaclava, Not Wanted James, Tallyho, Casibiana, Friendless, Leicester Railway, One Too Many, That’s It Who’d Have Thought It, Gouverneur, States Rights, Bushrod, Shellanna, and Clifton Antivaccination, but the list is endless.
Especially Puritans were quite bold: Praise-God, If-Christ-had-not-died-for-thee-thou-hadst-been-damned, Job-rake-out-of-the-ashes, Has-descendents, Wrestling, Fly-fornication, Die-Well is just a short sample of the idiocy of the Puritans, fuelled by religious fanaticism.
Even those who were not Puritans were often religious enough to choose so-called virtue names such as Amorous, Covenant, Providence and Wholesome for boys, Comfort, Modesty and Silence for girls.
Even in the 17th and 18th centuries, parents did not always stick to John and Mary. Aesop and Cleophes, Christams and Cyprian, Gamaliel and Jehoshaphat, Marmadukek and Onesiphorus were not boys’ names from the top 20, but they were not rarities either. The same was true for the girls’ names Algerina and Arimathae, Bexelinda and Britannia, Climelche and Zeferra.
At that time, it also became more and more common to use surnames as first names, which sometimes led to special feats such as Bosom Briggs, Butcher, Fountain, Hempestella, Lake, Ransome, Royal, Salmon, Seaman and Garlick.
This diversity of names was especially common in America and much less so in Europe. Until ‘my’ time, the Civil Registry still set limits on which names you could use. My brother was not allowed to be called Ferdi in 1957 (that had to be Ferdinand). In 1969 Denis had to be changed to Dennis and Savanna was flatly refused. In 1967, Dionne had to be changed to Dionysia and Petronette was banned. Loraine didn’t make it through the balloting in 1965. Nowadays almost anything goes, so that we can entertain ourselves every year with the annual list of ‘shame names’.
But it’s therefore not very unlikely that some of my characters have names like Rochette and Grammont, Royale and Cyrus, even if they were born before 1900.
Comments (1)
lol